ضمانت اجرایی بین‌المللی برای ممنوعیت بمب‌های خوشه‌ای

برای آن که منشور بین‌المللی ممنوعیت استفاده از بمب‌های خوشه‌ای ضمانت اجرائی یابد، از میان ۱۰۷ کشوری که آن را امضا کرده‌اند، می‌بایست ۳۰ کشور آن را به مرحله اجرا می‌گذاشتند. تعداد این کشورها، اکنون به ۳۷ رسیده است. به این ترتیب، سازمان ملل متحد می‌تواند در نشست روز یکشنبه خود اجرائی شدن منشور را رسما اعلام کند.

بمب‌های خوشه‌ای تاکنون در ۳۰ کشور جهان پرتاب شده‌اند. ایالات متحده آمریکا، روسیه و چین بزرگترین تولید کنندگان این نوع بمب‌ها هستند و آن‌ها را به بیش از ۷۰ کشور جهان فروخته‌اند. هیچکدام از این سه کشور تاکنون منشور ممنوعیت بمب‌های خوشه‌ای را امضا نکرده‌اند. این منشور، تولید، نگهداری، فروش و کاربست بمب‌های خوشه‌ای را نقض "حقوق ملل" می‌داند. آلمان در ماه ژوئیه امسال منشور را امضا کرد.

بمب خوشه‌ای در لبنان

بمب‌های خوشه‌ای می‌توانند از هواپیما یا سکوهای پرتاب موشکی پرتاب شوند. بدنه این بمب‌ها در آسمان باز می‌شوند و تعداد بی‌شماری بمب‌های کوچک را که به "بمبلت" مشهورند، در زمینی گسترده پخش می‌کنند. این بمب‌ها درست مثل مین، در هنگام تماس انسان‌ها یا حیوانات منفجر می‌شوند. کسی که با بمب‌های خوشه‌ای تماس می‌گیرد، اگر بلافاصله نمیرد، حتما به سختی معلول می‌شود.

به استناد گزارش سازمان بین‌المللی معلولان، تا امروز حدود ۱۰۰ هزار نفر قربانی این بمب‌ها شده‌اند. ۹۸ درصد قربانیان غیرنظامی و یک چهارم آن‌ها کودک بوده‌اند. گزارش سازمان‌های بین‌المللی حاکی از آن است که ایالات متحده آمریکا در سال‌های دهه هفتاد میلادی بیش از ۳۷۰ میلیون بمبلت در کامبوج، لائوس و ویتنام پرتاب کرده که هنوز هم می‌توانند منفجر شوند. در سال‌های گذشته، بمب‌های خوشه‌ای در یوگوسلاوی سابق، عراق، افغانستان و لبنان نیز پرتاب شده‌اند.

کانادا، بریتانیا، افغانستان، عراق و بسیاری از سرزمین‌های آفریقائی، جزو ۳۷ کشوری هستند که منشور ممنوعیت استفاده از بمب‌های خوشه‌ای را به مرحله اجرا گذاشته‌اند.

نهادهای بین‌المللی مدافع حقوق بشر و صلح‌طلب، اجرائی شدن منشور سازمان ملل متحد را گامی مهم ارزیابی می‌کنند. یک سخنگوی اتحادیه مبارزه با بمب‌های کوچک در وین به خبرگزاری آلمان گفته است:«در بیش از یک دهه گذشته، اجرائی شدن کنوانسیون ممنوعیت کاربرد بمب‌های خوشه‌ای، یکی از مهمترین پیمان‌های خلع سلاح بوده است.»

فعالان صلح امیدوارند که اجرای منشور ممنوعیت بمب‌های خوشه‌ای، تاثیری مشابه پیمان منع مین‌ها را داشته باشد که در سال ۱۹۹۷ به تصویب رسیده است.

JT/BM