نشست لندن و شوروشوق هاي بيهوده

باآنکه موضوع مذاکره وآشتي باطالبان محور اصلي نشستي بود که پس از تبليغات وتلقينات وخوش بيني ها بتاريخ 28 جنوري درلندن برگزارشد،مروري گذرا وشتابان برقطعنامه ي اين نشست واظهارات ضد ونقيض متوليان اصلي وفرعي آن نشان مي دهد که برگزاري اين نشست ،نيات ومقاصد واهداف ديگري را درخود داشته است وآنچه درظاهر امر بوقوع پيوسته است ،فقط پوششي براي آن اهداف بوده است. باوجود هرادعايي که دولت افغانستان داشته باشد، مبتکر وطراح وتنظيم کننده ي اين نشست، مقامات حاکمه انگلستان است، که جدا ازمسايل مربوط به افغانستان، حساسيت ها وتعاملات داخلي اش وازجمله انتخابات قريب الوقوع آن را مدنظر دارد. نارضايتي مردم انگليس ازکشته شدن سربازان شان درافغانستان وجنگ بي سرانجام وبدفرجامي که درآنجا جريان دارد، موقعيت حزب حاکم را به شدت زير سوال برده است ونشست لندن مي تواند پاسخي به اعتراضات ونارضايتي هاي موجود باشد، گذشته ازآن که مي تواند با القاي احساس قيموميت، غرور ناسيوناليستي انگليسها را که ازدوره استعمارميراث مانده است اشباع کند. هيچ کس نمي تواند انکار کند که اعتماد وباور مردم افغانستان وجهان نسبت به صلاحيت وکفايت ومشروعيت دولت حاکم برافغانستان، بويژه پس ازانتخابات مملو از تقلب وجعل وفريب ودستکاري شده ي اخير، بصورت خارق العاده اي پايان آمده است. اعلام نتايج انتخابات، با سفر مصلحتي سرمنشي ملل متحدبه افغانستان ، درواقع بيني خميري اي بود، که فقط ظاهراً زشتي صورت را پنهان مي کرد ولي نه هوا به شش مي فرستا دونه احساس بويايي را تقويه مي کرد. باچنين وضعي جامعه جهاني وازجمله انگلستان که شريکي مطمئن تراز آقاي کرزي ندارد، خود رانيازمند مي ديد که بااعلام حمايت وسيع وهمه جانبه دريک نشست بين المللي ازوي اعاده حيثيت نمايد وبااعطاي کمک هاي مالي و حمايت سياسي موضع وي را تقويت نمايد. اعلام برون کردن اسامي پنج تن از فرماندهان طالب ازليست سياه درحقيقت اهميت دادن به درخواست آقاي کرزي است که ازخيلي قبل وعده داده بود اسامي رهبران طالب را ازليست سياه ملل متحد خارج مي کند . هرچند بااينکار،ديگر کسي به ليست سياه وسفيد ملل متحد اهميتي نخواهد داد وبويژه جنايتکارا ن مطمئن خواهند شد که چنين ليست هايي ،فاقد ارزش است . باوجود اين همه ،طالبان ونيز حزب اسلامي حکمتيار ازشرکت درهرنوع مذاکره اي که دولت آقاي کرزي يک طرف آن باشد انکار کرده اند.حکمتيار شرکت درمذاکرات را به ايجاد يک دولت موقت وبيطرف وخروج نيروهاي بين المللي ازافغانستان موکول کرده است وطالبان نيز مذاکره با خارجيان ونه دولت، آنهم پس ازآزادي کامل زندانيان طالب وخروج نيروها ي بين الملل کرده اند. مردم افغانستان تاهنوز مورد پرسش قرار نگرفته اند وقرار است ازطريق يک شوراي صلح (که معلوم نيست جايگاه حقوقي وقانوني آن درکجاست؟ وضوابط وقواعد حاکم برآن کدام؟ وچگونه دايرميشود؟) به مشروعيت آن رأي دهند. قرار براين بود که همکاري هاي منطقوي وحمايت کشورها ي همسايه، يکي ازجوانب تضمين کننده مذاکرات صلح وآشتي باشند، که ازجمله ايران اصلاً درنشست شرکت نکرد وروسيه مخالفتش را با آن اعلام کرد. پاکستان که خود يک جانب قضيه است ودر رابطه با افغانستان وطالبان بي طرف نيست، ازمذاکرات استقبال کرده است، درحالي که هيچ تضميني بدست نداده است ومعلوم نيست ازچه طريقي مي تواند ومي خواهد دراين پروسه همکار وهمراه باشد. عربستان سعودي که آقاي کرزي به آن اميد داشت وبه خاطر جلب حمايت وکسب توافقش براي ميانجيگري، به آن کشور سفر کرد تا با اداي حج عمره هم به برنامه خويش تقدس ومشروعيت بخشد وهم ازخادم الحرمين که ازحاميان وپرورش دهندگان طالبان بوده است طلب کمک کند، ايفاي نقش ميانجيگرانه اش را موکول به اعلام جدايي طالبان ازالقاعده کرده است. توقعي که هرگزبرآورده نخواهد شد زيرا پيوند هاي ايدئولوژيک وتشکيلاتي طالبان وروابط مشترک آنان،عميق تر ازآن است که به اين آساني ازهم بگسلد.

آخرين مسئله نيز عبارت ازناتواني وناکار آيي دولت آقاي کرزي دراجراي برنامه وتعهداتي است که درنشست لندن برعهده گرفته است. دولتي که تاگلو درفسادغرق است وازسوء اداره رنج مي برد، ولي نه عزم مبارزه با آن را دارد ونه توان و امکاناتش را. تاروپودفساد چنان،پيکره ي نحيف ولاغر وبيمار حکومت آقاي کرزي را درخود گرفته است که مبارزه با فساد، به نفي ارکان وپايه هاي آن منجر مي شود. حکومتي که مقبوليت مردمي را فاقد است وترديد درمورد صداقتش همه جاگير شده است. با اين وضع نمي توان به برنامه اي که وسايل وابزار وامکانات اجرايي ندارد اميد بست. برعلاوه اين که درقطعنامه ي نشست لندن مواد وفقراتي وجوددارد که براي طالبان وحزب اسلامي هرگز قابل قبول نمي باشد. تأکيد برحقوق بشر، حقوق زنان ومشارکت آنان درکليه عرصه ها، تأکيد برعدالت واجراي برنامه ي عدالت ملي و... امثالهم درواقع دست رد است که نشست لندن برسينه طالبان گذاشته است. اين درحالي ست که قرار اعلام وزارت دفاع افغانستان، نيروها ي اردوي ملي براي يک حمله ي وسيع درجنوب آمادگي مي گيرد. درحاليکه حزب اسلامي آتش بس پايدار را پيش شرط هرمذکره اي مي داند.

قسيم اخگر

ويراستار: ياسر