Malinówka czy kosztel?

Ponury, jesienny dzień w nadreńskim Wachtbergu. Na tle zachmurzonego nieba błyszczą kolorowe liście i poźno dojrzewające odmiany jabłek. "W tym roku barwy są szczególnie intensywne" - twierdzi Dorothee Hochgürtel, właścicielka sadu, w którym rośnie 107 odmian jabłoni. "Ma to związek ze zmianą klimatu, wysoką wilgotnością i dużymi wahaniami temperatur między dniem a nocą"- dodaje.

Codzienne obserwacje

Anomalia pogodowe powodują opóźnienie zbiorów późnych odmian jabłek.

Dorothee Hochgürtel od 1997 roku prowadzi szczegółowy dziennik swojego ogrodu. Codziennie odnotowuje w nim najwyższe i najniższe temperatury oraz ilość opadów. Z jej kilkuletnich obserwacji wynika, że latem jest coraz bardziej wilgotno i gorąco, przy czym wcale nie ma więcej deszczów. "Na raz zdarzają się coraz częściej duże ilości opadów, nie rozkładają się, jak kiedyś, na tygodnie i dni" – twierdzi ekspertka. Ogrodniczka wielokrotnie zarejestrowała dni, kiedy spadło więcej niż 20 litrów deszczu na metr kwadratowy. Tymczasem okresy bezdeszczowe trwają coraz dłużej.

Naukowcy potwierdzają zjawisko, które właścicielka sadów obserwuje każdego dnia. „Zmiany klimatyczne są w Niemczech coraz bardziej odczuwalne” – twierdzi Mojib Latif, fizyk specjalizujacy sie w badaniach klimatu na Uniwersytecie w Kilonii. „Mówimy o ekstremalnych suszach w lecie i ulewnych opadach deszczu. Zmiany klimatyczne znacznie pogorszą warunki życia w Niemczech”- dodaje naukowiec.

Sadowniczka Dorothée Hochgürtel

„Zmiany klimatyczne przepowiadają, że zimą będziemy musieli liczyć się ze wzrostem opadów, a latem z ich obniżeniem do 40 procent” – wyjaśnia Brigitte Schuster z Federalnego Urzędu Ochrony Przyrody w Bonn. Również wzrost temperatur może przyczynić się do zmian warunków rozwoju rolnictwa w Niemczech – dodaje. Od początku ubiegłego wieku średnia temperatura na naszym globie podniosła się o 0,9 stopnia. To oznacza przesunięcie stref klimatycznych o 100 km na północ. Zgodnie z prognozami klimatycznymi, temperatura w tym stuleciu – zależnie od emisji CO2 - wzrośnie o dalsze 1,1 do 6,4 stopni.

Odporne na pogodę

Rolnicy muszą dopasowywać się więc do nowych warunków klimatycznych. Jak twierdzi Dorothee Hochgürtel, ostatnio wzrosło zagrożenie chorobami grzybowymi i wirusami. Jednak zamiast w chemiczne czy ekologiczna środki ochrony roślin ogrodniczka inwestuje w odmiany bardziej wytrzymałe i odporne. Zasadziła ogromną ilość odmian drzew, by stwierdzić, ktore należą do najwytrzymalszych. Zależy jej również na tym, by zachować starsze odmiany jabłek, których już nie można kupić w supermarketach.

Wysyp jabłek w latach obfitości. Czy wytrzymają wszystkie odmiany?

Dorothee Hochgürtel zapisuje w notesie również odchylenia związane z okresem kwitnięcia drzew i rozwojem owoców. Z jej obserwacji wynika, że drzewa, które zakwitają wczesną wiosną nie oznaczają pewnych zbiorów. Sadowniczka twierdzi, że związane jest to z wahaniami temperatur. Grudzień i styczeń nie są już najzimniejszymi miesiącami lecz raczej luty i marzec. „Prowadzi to do opóźnień w rozwoju drzew. Ale od grudnia jest coraz więcej światła. Drzewa reagują na światło i wypuszczają pączki“- wyjaśnia Hochgürtel. „A kiedy zaczyna robić się ciepło, drzewa kwitną spontanicznie. Tylko wtedy jeszcze owady nie przeobudziły się z zimowego snu i na początku kwietnia pojawia się problem z zapyleniem”- wyjaśnia. Szkody spowodowane przymrozkami w czasie kwitnięcia drzew też powodują mniejsze zbiory. Dlatego, jej zdaniem, warto koncentrować się na odmianach kwitnących później.

Irene Quaile/ Monika Sędzierska

red. odp. Małgorzata Matzke