پوتین و تیموشنکو، روسای دولتهای روسیه و اوکراین، برای جلوگیری از افزایش اختلافها بر سر انتقال گاز به توافق جدیدی دست یافتند. اتحادیهی اروپا خود را برای دشواریهای احتمالی در انتقال گاز به خوبی آماده میبیند.
پایانهی گازی "سودژا" در مرز جنوب غرب روسيه با اوکراین
برای کنار گذاشتن اختلاف دائمی میان روسیه و اوکراین در بحث انتقال گاز، مسکو و کییف وارد مرحلهی جدیدی از تصمیمگیریهای خود شدند. ولادیمیر پوتین، نخست وزیر روسیه، خود دربارهی توافق جدید با یولیا تیموشنکو، نخست وزیر اوکراین گفت:«هر دو طرف نیمی از مسیر را برای رسیدن به موافقت طی کردند.»
پوتین و تیموشنکو با وجود دشواریها قصد خود را برای همکاری سازنده اعلام کردهاند
او همراه با تیموشنکو روز پنجشنبه ( ۱۹ نوامبر / ۲۸ آبان) در حاشیهی نشستهای "جامعهی کشورهای همسود" در شهر یالتای اوکراین به گفتوگو نشست.
در دیداری که در شبه جزیرهی کیم برگزار شد، هر دو سیاستمدار برای دستیابی به رابطهای دوستانه تلاش کردند. پوتین همچنین از آغاز سال جدید بدون مشکلات پیشین، ابراز رضایت کرد و افزود که "گازپروم" و "نفتوگاز"، دو غول حوزهی انرژی در این دو کشور، درمورد حجم گاز انتقالی توافق کردهاند و در سال جاری میلادی قراردادهای جدیدی را امضاء میکنند. افزون بر این دو طرف تأمین پایدار گاز مورد نیاز اروپا را نیز تضمین کردهاند. تیموشنکو قول داد که کشورش با نهایت دقت به تعهد انتقال گاز خود به اروپا عمل و صورتحسابهای موجود را در زمینهی انتقال گاز پرداخت خواهد کرد. در پایان ماه اکتبر پوتین هشدار داده بود که روسیه ممکن است در صورت کوتاهی در پرداخت صورتحسابها، انتقال گاز به اوکراین را متوقف کند. در مقابل تیموشنکو نیز روز چهارشنبه ( ۱۸ نوامبر / ۲۷ آبان) تهدید کرده بود که هزینههای انتقال گاز از روسیه به اروپا دو برابر خواهند شد.
مسکو، وزنهای سنگینتر
انتقال محمولههای گازی روسیه به اوکراین و از مسیر این کشور به اروپا، همواره علت اختلاف میان دو کشور بوده است. مسکو همواره این ایراد را به کییف وارد کرده بود که در مسیر انتقال گاز به اروپای غربی، در پی تأمین منافع خود برای پر کردن شکافهای موجود در بازار داخلی است.
تأسیسات انتقال گاز در اوکراین، مهمترین کشور برای عبور گاز روسیه به اروپا
شرکت اوکراینی نفتوگاز نیز برعکس، خود را مجبور به فروش حجم عظیمی از گاز میبیند تا از جریمههای میلیاردی پیشبینی شده در قراردادهای خود با روسیه جلوگیری کند. اما به هر حال در موضوع اختلاف بر سر انتقال گاز، مسکو طرف قویتر دعواست. البته اوکراین نیز برای نمایش قدرت در زمستان سال گذشته، برای دو هفته شیرهای گاز خود را بر روسیه بست.
در توافق حاصل شدهی دو کشور، خرید کمتر گاز از سوی اوکراین و افزایش ۶۰ درصدی هزینههای انتقال آن پیشبینی شده است. افزون بر این، دو طرف قصد دارند ۳۷ هزار کیلومتر از خطوط لولهی اوکراین را نوسازی کنند. برای این کار سرمایهگذاریهایی به مبلغ چندین میلیارد یورو لازم است.
آمادگی مطلوب اروپا برای آینده
در اروپا ناظران سیاسی رابطه میان روسیه و اوکراین را به دقت زیر نظر دارند. به علت اختلاف بر سر انتقال گاز، در زمستان گذشته نیز تأمین آن در اروپا با افت و خیزهایی روبرو شد. اوکراین مهمترین کشور برای عبور گاز روسیه به اروپا است.
یک چهارم گاز مصرفی در اروپا از روسیه صادر میشود که ۸۰ درصد آن از اوکراین عبور میکند.
براساس گزارشهای کمیسیون اروپا، تأمین گاز کشورهای عضو اتحادیه در صورت بروز مشکلات جدید تضمین خواهد شد. این کمیسیون اعلام کرد که «در مجموع به میزان آمادگی مناسبی دست یافته است». ذخیرههای گازی تقریباَ برای تمام کشورهای عضو تأمین شده است. همچنین برای اطمینان از این امر، از تأسیسات انتقال معکوس گاز نیز استفاده میشود. با کمک چنین خطوطی میتوان گاز را به مناطقی که کمبودها و تنگناهایی در آنها به چشم میخورند نیز هدایت کرد.
PR/KG