Spektakularne uroczystości w Berlinie

Dziesiątki tysięcy ludzi przyszło pod Bramę Brandenburską, by upamiętnić 20. rocznicę upadku muru. Kanclerz Merkel wydarzenia 9 listopada 1989 roku określiła jako jedną z najszczęśliwszych chwil w niemieckiej i europejskiej historii: „To był przełom dla Niemiec, Europy i dla całego świata, bo położył kres podziałowi świata na dwa bloki”.

Lech Wałęsa obalił symboliczny mur

O wolność trzeba walczyć

„Wolność nie bierze się sama z siebie. O wolność trzeba walczyć”, kanclerz Niemiec zaznaczyła w swoim krótkim przemówieniu przy Bramie Brandenburskiej. Jednocześnie podziękowała Polakom za ich wkład w dzieło obalenia muru i przełamania podziałów w Europie.

Kanclerz Angela Merkel przemawiała w strugach deszczu

O uznaniu Niemców dla polskiego zaangażowania w walkę o wolność świadczył również fakt, że najważniejszy punkt programu, czyli przewrócenie domina, symbolizującego mur w centrum stolicy, powierzono byłemu polskiemu prezydentowi i przywódcy Solidarności Lechowi Wałęsie.

Oprócz kanclerz Merkel na uroczystości przemawiali również zagraniczni goście oraz opozycjoniści NRD. Amerykańska sekretarz stanu Hillary Clinton przekazała gratulacje Baraka Obamy w formie wideo, co pokazano tuż po jej przemówieniu. Amerykański prezydent jako jedyny spośród liczących się partnerów Niemiec, nie uczestniczył w uroczyściach, na które do Berlina przybyło prawie 30. szefów państw i rządów, głównie z Europy. Był wśród nich również polski premier Donald Tusk.

9 listopada Niemcy upamiętniają również inną rocznicę; noc pogromu Żydów w 1938 roku

Poprawność polityczna nakazem

Przy okazji obchodów 20 rocznicy upadku muru berlińskiego kanclerz Angela Merkel nawiązała w swoim przemówieniu również do innej rocznicy, która jest nierozerwalnie związana z niemiecką historią; do 9 listopada 1938 roku, nocy pogromu Żydów w Berlinie.

Gospodarze i goście przypomnieli w swoich wystąpieniach również o nadal istniejących murach i podziałach w innych regionach świata. W krótkiej dokumentacji wyemitowanej podczas uroczystości nawiązano między innymi do sytuacji w Korei Północnej, muru wzniesionego przez Izrael na Zachodnim Brzegu Jordanu oraz do podziału Cypru. Zaraz potem koreański artysta przewrócił trzeci fragment domina.

Tasowanie kart w kuluarach

Niemieccy obserwatorzy podkreślają, że obchody 20 rocznicy upadku muru berlińskiego były również okazją do rozmów zagranicznych gości na tematy personalne. Zgodnie z Traktatem lizbońskim, który 1 grudnia wchodzi w życie, powstaną dwa nowe urzędy: tzw. wysokiego reprezentanta, którego w Niemczech już przyjęło się nazywać prezydentem oraz reprezentanta ds. polityki zagranicznej, nazywanego szefem dyplomacji UE.

Przy okazji uroczystości rocznicowych politycy rozmawiali również o obsadzeniu nowych stanowisk w UE

Za trzech najpoważniejszych kandydatów uchodzą szefowie rządów Luxemburga, Belgii i Holandii - Jean-Claude Juncker, Herman van Rompuy oraz Jan Peter Balkenende. Komentatorzy w Niemczech zakładali, że przywódcy państw UE wykorzystają berlińskie spotkanie także do zorientowania się w kwestiach personalnych.

Szanse dla nowych krajów?

Również przewodniczący Parlamentu Europejskiego Jerzy Buzek potwierdził na spotkaniu z dziennikarzami w Berlinie, że przy okazji uroczystości prowadzono takie rozmowy. Obsadzając nowe stanowiska powinno się według niego uwzględnić również nowe kraje członkowskie. Zapytany, czy szans na wybór kandydata z tego regionu nie wyklucza fakt, iż on jako Polak został niedawno przewodniczącym PE, Buzek zaprzeczył twierdząc, że jego kadencja jest ograniczona do dwu i pół roku i podlega elekcji przez eurodeputowanych, podczas gdy prezydent i minister spraw zagranicznych Unii to stanowiska wymagające w Europie postaw kompromisowych.

Róża Romaniec, DW Berlin

red. odp. Iwona Metzner