Ένας χρόνος από τον πόλεμο στον Καύκασο

Η σημερινή νύχτα θα έπρεπε κανονικά να είχε συνδεθεί στην κοινή μνήμη με την λαμπρή έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων στο Πεκίνο, πριν από ένα χρόνο. Στην πραγματικότητα όμως κυριαρχούν οι εικόνες πολέμου από τη Γεωργία και τη Ν. Οσετία, οι πύραυλοι των Γεωργιανών και τα τανκς των Ρώσων.

Τί ακριβώς συνέβη εκείνη τη νύχτα της 7ης προ της 8η Αυγούστου του 2008, κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με ακρίβεια. Μια ευρωπαϊκή επιτροπή υπό την Ελβετίδα εμπειρογνώμονα σε θέματα Καυκάσου, τη Χάιντι Ταλιαβίνι, θα παρουσιάσει το φθινόπωρο τα αποτελέσματα των ερευνών.

Ποιος άρχισε τον πόλεμο;

Κατεστραμένο σπίτι στο Γκόρι

«Ο πόλεμος δεν ξεκίνησε στις 7, αλλά στις 3 Αυγούστου. Τρία από τα χωριά μας ισοπεδώθηκαν από τις βόμβες. 40 σπίτια καταστράφηκαν, 7 άνθρωποι σκοτώθηκαν. Οι βομβαρδισμοί συνεχίστηκαν και τις επόμενες ημέρες». Ο Βλάντιμερ Βαντζελασβίλι, που μας μιλά από το γραφείο του στην πόλη Γκόρι, είναι τοπικός άρχοντας της Σικαντάρλι, μιας περιοχής της βόρειας Γεωργίας. Από το Γκόρι τα σύνορα με τη Ν. Οσετία, που αρχές της δεκαετίες του 1990 αποσχίστηκε από τη Γεωργία, απέχουν μόλις 20 χιλιόμετρα. Εδώ ξεκίνησε ο πόλεμος τον περασμένο Αύγουστο. Σύμφωνα με το Βαντζελασβίλι υπεύθυνοι είναι οι πολιτοφύλακες της Ν. Οσετίας και οι φίλοι υποστηρικτές τους στη Μόσχα.

Ίδια εικόνα μας δίνει και η Τσιτσίνο Κουσανσβίλι, που μένει σε πολυκατοικία έξω από το Γκόρι. Η 70χρονη συνταξιούχος φορά μέχρι σήμερα μαύρα. Έχασε την κόρη της από ρωσική βόμβα. «Δεν ξέρουμε ποιος προκάλεσε το κακό» λέει. «Τη νύχτα είδαμε τις βόμβες από τη Ν. Οσετία. Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι εμείς αρχίσαμε».

"Θανατηφόρο πλήγμα στην εδαφική ακεραιότητά της"

"Η Ρωσία έβαλε αυτογκόλ" Ο Ρώσος πρωθυπουργός Πούτιν

Αν ήταν πράγματι έτσι, δεν υπάρχει ενιαία απάντηση. Βέβαιο είναι ότι λίγο πριν τα μεσάνυχτα της 7ης Αυγούστου ο στρατός της Γεωργίας άρχισε να σφυροκοπά τη Ν. Οσετία και να εισβάλει στη γειτονική αυτόνομη δημοκρατία.

Η Ρωσία, που αντιλαμβάνεται το ρόλο της ως προστάτιδα δύναμη της μικροσκοπικής Ν. Οσετίας, αναμείχθηκε και έστειλε ένοπλες δυνάμεις. Σε μερικές μέρες ο πόλεμος τελείωσε αφήνοντας εκατοντάδες νεκρούς και από τις δύο πλευρές. Οι ρώσοι στρατιώτες εξεδίωξαν τους γεωργιανούς από τη Ν. Οσετία και έφτασαν ακόμη και μέχρι το Γκόρι, το λεγόμενο πυρήνα της Γεωργίας. Αυτό έδωσε την αφορμή στον πρόεδρο Σακασβίλι, προστατευόμενο των αμερικανών, να παρουσιάσει τη χώρα του ως θύμα. «Σε αυτόν τον πόλεμο», είχε πει ο Σακασβίλι, «δεν πρόκειται για τη Ν. Οσετία, δεν ήταν το πρωταρχικό. Πρόκειται περισσότερο για επίθεση σε μια μικρή και δημοκρατική χώρα που θέλει να ζει σε ειρήνη και ελευθερία».

Η άποψη του Ρώσου πρωθυπουργού Βλάντιμιρ Πούτιν ήταν διαφορετική.

«Η Γεωργία έδωσε μόνη της ένα θανατηφόρο πλήγμα στην ίδια και την εδαφική της ακεραιότητα. Μετά από όλα αυτά είναι δύσκολο να σκεφτεί κανείς ότι η Ν. Οσετία θα ήθελε να παραμείνει στην γεωργιανή επικράτεια» έσπευσε να τονίσει.

Εύθραυστη ειρήνη

Παρατηρητές της Ε.Ε. επισκέπτονται προφυγικό καταυλισμό στη μεθόριο της Γεωργίας

Η Δύση κινούμενη από αντιρωσικά ανακλαστικά τάχθηκε στο πλευρό της Γεωργίας. Η Ε.Ε. με τη διαμεσολάβησή της επέτυχε παύση πυρός, η Ρωσία απέσυρε τις δυνάμεις της όχι όμως από τη Ν. Οσετία, της οποίας την ανεξαρτησία αναγνώρισε μαζί με της Αμπχαζίας. Από τον Οκτώβριο του 2008 350 ευρωπαίοι παρατηρητές παρακολουθούν την εύθραυστη ειρήνη στη γραμμή αντιπαράθεσης. Και υπάρχουν ενδείξεις ότι η ειρήνη είναι ιδιαίτερα εύθραυστη.

«Εμείς παρατηρούμε μόνο δεδομένα», λέει ο αντισυνταγματάρχης Ζαν Πατρίκ Μπουντιέ, επικεφαλής της αντιπροσωπείας της Ε.Ε. στο Γκόρι δεν έχουμε αρκετά στοιχεία για να στηρίξουμε ότι επίκειται πόλεμος. Δεν το πιστεύω πάντως».

Roman Goncharenko/Ειρήνη Αναστασοπούλου

Υπεύθ. σύνταξης: Βιβή Παπαναγιώτου