مسابقه انتخاب وبلاگ برتر دویچه وله پایان یافت. وبلاگنویسان ایرانی در بخشهای گوناگون نتوانستند حریفان خود را شکست دهند. فایده و تأثیر این مسابقات بر وبلاگنویسی و وبلاگنویسان چیست؟ داور ایرانی چه میگوید؟
فرناز سیفی
فرناز سیفی، داور ایرانی حاضر در مسابقهی انتخاب وبلاگ برتر دویچه وله معتقد است که بخش انتخاب بهترین وبلاگ "چالش برانگیزترین" قسمت مسابقه بوده است. در این بخش از مسابقه، "یک پزشک" از ایران، با تمام امیدهای که به او بود، نتوانست برندهی بهترین وبلاگ شود. سیفی میگوید، "یک پزشک" تفاوت "محتوایی و ابزاری" چندانی با فتوبلاگ بلاروسی که جایزهی بهترین وبلاگ را از آن خود کرد، نداشته است. به گفتهی سیفی برخی از اعضای هیئت داوران، موافق انتخاب "یک پزشک" به عنوان بهترین وبلاگ بودند و معتقد بودند که پژشک هم وبلاگی است "چندجانبه، موضوعات مختلف را پوشش میدهد، از ابزار مختلف استفاده میکند و در کشوری که خیلی اطلاعات کمی از آن داریم و زیر سرکوب است، نوشته میشود". اما در نهایت فتوبلاگ بلاروسی برنده شد، چرا که به اعتقاد داور ایرانی، این وبلاگ با عکس که یک "زبان جهانی است" با خواننده ارتباط برقرار کرده است. سیفی در بارهی این وبلاگ میگوید: «مردم چیزی از بلاروس نمیدانند. (این وبلاگنویس) با عکس که زبان بینالمللی است، زندگی روزمره و سردی و سختی زندگی در بلاروس را به تصویر میکشد.»
آیا نتایج مسابقه با پیشبینیهای فرناز سیفی همخوانی داشتهاند؟
"کیبورد آزاد" برخلاف تصور فرناز سیفی و با اینکه "حتی نظر نمایندهی گزارشگران بدون مرز را هم به خود جلب کرده بود"، در رتبهی دوم ایستاد. در بخش ویدئو بلاگ هم وبلاگ "ببینتیوی" مغلوب وبلاگ یک آمریکایی شد. به اعتقاد سیفی در اینجا "تکنیک به محتوا" باخت. وبلاگ برنده یک خبرنگار مستقل آمریکایی است که از زندگی روزمرهی مردم عراق گزارش ویدیویی تهیه میکند. نتایج مسابقه با انتظارات داور ایرانی چندان سازگار نبودهاست.
چرا وبلاگ" ۳۵ درجه" به عنوان بهترین وبلاگ فارسی شناخته شد؟
داور ایرانی علت این انتخاب را در "زبان و ادبیات وزین" این وبلاگنویس میبیند، "ادبیاتی که در خواننده گارد و دافعه ایجاد نمیکند." رقیب وبلاگ "۳۵ درجه" در بخش بهترین وبلاگ فارسی، "حاجی واشنگتن" نام داشت که دربارهی مسائل سیاسی "با زبان آمیخته با طنز و انتقادی" سخن میگوید. سیفی میگوید که هیئت داوران "۳۵ درجه" را به حاجی واشنگتن ترجیح داد. فرناز سیفی میافزاید، نظر هیئت داوران این بود که " هر وقت به ایران فکر میکنیم، موضوع سیاست به ذهنمان میآید واین تبدیل به کلیشه میشود"، در حالی که مسائل "مهم و زیربنایی" دیگری هم وجود دارد و توجه به این مسئله یکی از علتهای گزینش "۳۵ درجه" بود. رسیدن "یک پزشک" که در رأی گیری عمومی به رتبهی سوم رسید هم نشانهی گرایش خوانندگان به وبلاگهای غیر سیاسی است.
فایدهی و تأثیر چنین مسابقاتی بر روی وبلاگهای ایرانی چیست؟
داور ایرانی این دوره از مسابقات با اینکه خود اعتقادی به "برتر و بهترین" ندارد، موافق برپایی چنین مسابقاتی است. هدف از این مسابقه به نظر او "تشویق و حمایت از وبلاگهای منتقد و تلاش برای حمایت از آزادی بیان است". به اعتقاد سیفی این هدف "باارزش" است چرا که وبلاگ "به مثابهی یک رسانهی آلترناتیو و تنها فضایی است که میتوانیم صدای خودمان را بدون سانسور به گوش دیگران برسانیم." فرناز سیفی معتقد است که این مسابقات به وبلاگنویسان برای "ارتقا کیفیت و محتوا" انگیزه میدهد.
اما آیا با برگزاری چنین مسابقاتی ناخودآگاه وبلاگ نویسان را به سوی جشنوارهای نوشتن و کار کردن نمیکشاند؟
پاسخ سیفی روشن است: "خیر". او میافزاید که هدف مسابقه این نیست که وبلاگ نویسان را به سوی "موضوعات خاص" و "شیوههای خاص" سوق دهد. به اعتقاد او نگاهی به متفاوت بودن برندگان این دوره از مسابقات، تأیید این مدعاست. سیفی میگوید که در انتخاب نامزدها هم به این مسئله توجه شده که از "روزمره نویس، سیاسی، اصلاحطلب" گرفته تا وبلاگ تابو شکن و وبلاگی که در بخش "کامپیوتر و IT" فعالند، در میان نامزدها به چشم بخورد. هدف مسابقه سوق دادن وبلاگها به سوی "وبلاگ جشنوارهای پسند" نیست.
تعریف داور مسابقه از وبلاگ چیست؟
او تعریف مشخصی از وبلاگ ندارد. به نظر سیفی وبلاگ "حیطهی شخصی است که گسترهی وسیعی دارد." وبلاگ "حیطهی تجربهها و احساسات شخصی، تجربیات، مطالبی که میخوانیم، انتقادها، باورها و دیدگاهها"ی ماست.
آیا با برگزاری جشنواره و مسابقه برای وبلاگ به "شخصی" بودن و "خصوصی" بودن وبلاگ ضربه نمیزنیم؟
"فکر نمیکنم". دلیل داور ایرانی برنده شدن وبلاگی مانند "۳۵ درجه" در بخش فارسی است که "جنبههای شخصی خود را مطرح میکند." به اعتقاد فرناز سیفی، وبلاگ باید "فضای شخصی هر فرد" باقی بماند.