بر اساس بخش سوم گزارش شورای جو زمین، که روز جمعه ۴ مه انتشاریافته، بشر تنها چندسالی فرصت دارد افزایش گازهای گلخانهای را مهار کند و شدت و توالی فاجعههای بیسابقه زیستمحیطی آینده را کاهش دهد.
گازهای ناشی از مصرف انرژی فسیلی برای تولیدات صنعتی، حملونقل وتولید گرما عامل اصلی گرمشدن جو زمین هستند
راهها و گزینهها
کارشناسان شورای جو زمین صرف نظرکردن از انرژیهای فسیلی و رویآوردن به انرژیهای تجدیدپذیر را اصلیترین راه تحقق تثبیت میزان گازهای گلخانهای در جو و کاهش آتی آن میدانند. افزایش بازدهی انرژی از طریق عایقسازی بیشتر جداره ساختمانها، تولید اتوموبیلهای کممصرف و نیز کاهش مصرف چوب برای تولید انرژی گرمایی از دیگر پیشنهادات مطرح در گزارش یادشده است.
گزارش ارائهشده به اجلاس بانکوک بیش از همه با مخالفت آمریکا و چین و هند روبرو بود. دو کشور اخیر با استناد به رشد اقتصادی بالایشان حاضر نیستند از ذغال سنگ به عنوان یکی از منابع اصلی تامین انرژی خود صرف نظر کنند، ضمن این که نفت هم در سبد انرژی آنها پیوسته نقش عمدهتری بازی میکند. آمریکا نیز که 25 درصد گازهای گلخانهای جهان را تولید میکند با تعیین سقفی برای میزان پخش و نشر گازهای گلخانهای برای هر کشور مخالف است. ایالات متحده
دود و دم کارخانهها در 150 سال گذشته نقش فاحشی در گرمشدن هوای زمین داشته است
هنوز هم قصد ندارد به پیمان کیوتو که کاهش گازهای گلخانهای محور آن را تشکیل میدهد، بپیوندد. همزمان اما، شماری از ایالات این کشور با بروز حساسیت بیشتر نسبت به تغییرات جوی، مجموعه اقداماتی را برای کاهش گازهای گلخانهای به اجرا گذاشتهاند.
کشورهای اتحادیه اروپا کارنامه و طرحهای بهتری در کاهش گازهای گلخانهای دارند، اما این کارنامه بهتر، در قیاس با کارنامه بد آمریکا و چین و کشورهای بزرگ دیگر است که برجستگی پیدا میکند. این بدان معناست که اروپا نیز در زمینه اقدامات لازم برای کاهش گلخانهای هنوز باید به سهم خود اقدامات اساسیتری در پیش گیرد. از همین رو، به عقیده بسیاری از کارشناسان، توافق ماه مارس رهبران اروپا در زمینه کاهش 20 درصدی پخش و نشر گازهای گلخانهای در این اتحادیه تا سال 2020 نسبت به سال 1990 ، تصمیمی مثبت است، اما باز هم متناسب با ضروریات و مسئولیتهای اتحادیه اروپا در قبال سرنوشت جو زمین نیست.
مشکلی فراگیر
اتحادیه اروپا در اجلاس جاری بانکوک اعلام کرده است که برای حفاظت از جو زمین با کشورهای در حال توسعه همکاری تنگاتنگتری را در پیش خواهد گرفت. این همکاری به ویژه بر عرصه انتقال تکنولوژیهای متناسب با سالمسازی جو زمین متمرکز خواهد بود. بنا به برآوردهای سازمان ملل
افزایش شمار سیلها و گردبادهای ویرانگر از دیگر پیامدهای گرم شدن جو زمین است
مصرف انرژی در جهان در 25 سال آینده 50 درصد افزایش خواهد یافت که دو سوم این افزایش در کشورهای در حال توسعه خواهد بود. هم اینک 4/2 میلیارد انسان در این کشورها انرژی مورد نیاز خود را از راه سوزاندن چوب و کود حیوانی تأمین میکنند.
کشورهایی مانند آمریکا کوشیدند در گزارش بانکوک انرژی اتمی به عنوان یکی از مهمترین جایگزینهای انرژیهای فسیلی قید شود. هیئت نمایندگی آلمان اما با این تاکید مخالف بود. در نتیجه قرار شد از انرژی هستهای هم به عنوان یکی از انرژیهای جایگزین نام برده شود، ولی در عین حال خطرات تولید این نوع انرژی و نیز مشکل لاینحل نابودسازی ذبالههای هستهای نیروگاهها نیر مورد اشاره قرار گیرد.
گزارش شورای جو زمین کماکان بر مسؤلیت کشورهای عمده صنعتی و ممالکی مانند چین و هند در جهت بهبود جو زمین تأکید دارد. کشورهایی مانند ایران نیز گرچه هنوز در مقیاس بینالمللی سهم چندانی در تخریب جو زمین ندارند،ولی در عرصه داخلی با مصرف فزاینده و پرریخت و پاش انرژی های فسیلی روز به روز سرمایههای مالی بیشتری را به هدر میدهند و سلامت جسمی و روانی شهروندان و همچنین زیست بوم آنها در معرض تخریب و تهدیدهای جبرانناپذیر بیشتری قرار میگیرد. از این رو ایران و کشورهای مشابه هم شاید به تدریج دیگر در موقعیتی نباشند که نسبت به گزارشهایی مانند گزارش شورای جو زمین و توصیههای مندرج در آن بیاعتنا بمانند.
اجلاس بعدی بررسی گزارش جو زمین نوامبر امسال در والنسیای اسپانیا برگزار خواهد شد و در آن سه بخش گزارش به عنوان یک مجموعه مورد توافق قرار خواهد گرفت تا سال 2012 مبنای دور جدیدی ازمذاکرات شود. سال 2012 زمان اجرای پپمان کیوتو به پایان میرسد و مذاکرات آن سال، بر تصمیمات و اقدامات بعدی برای بهبود اقلیم زمین متمرکز خواهد بود .
ح