نزدیک به نیم قرن از درگذشت نیما یوشیج میگذرد. او حدود ۹۰ سال پیش "افسانه" را سرود که آغازگر شعر نو خوانده میشود. همهی شاعران مهم پس از نیما، حتا آنها که هنوز در قالبهای کلاسیک میسرایند به نوعی از او تاثیرگرفتهاند.
نیما یوشیج پیش از هر چیز شاعر چشماندازهای زیبا و وحشی جنگلهای شمال است، اما شعر او با زندگی اجتماعی نیز پیوند دارد و تا حد زیادی التهابات سیاسی روزگار را بازتاب میدهد. بسیاری از دوستان نیما هم از کوشندگان سیاسی بودند.
دوم مرداد ماه ۱۳۸۹ ده سال از مرگ احمد شاملو میگذرد. ده سالی که در آن بررسی و تجلیل آثار شاعر جای خود را به کشمکش بر سر اموال او داد. شاملو که خود را غولی زیبا خوانده گرفتار روزگاری شده که سی سال پیش غریب توصیف میکرد.
ترجمههای احمد شاملو از بحثبرانگیزترین فعالیتهای ادبی او به شمار میروند. این آثار در کنار ستایشگران منتقدانی نیز دارد. عدهای معتقدند شاملو به هیچ زبان خارجی تسلط کافی نداشته و ترجمههایش اغلب بازنویسی کار دیگران است.
هیچ یک از شاعران معاصر به اندازه احمد شاملو در زمینهی روزنامهنگاری فعالیت نکرده است؛ مهمتر از این، تاثیری است که فعالیتهای مطبوعاتی شاملو بر فضای فرهنگی جامعه و در رونق جریانهای ادبی داشته است.
سرودههای آهنگین و دلنشین شاملو نشان از آمیزش آنها با موسیقی دارد و ریشهی آن را باید در دلبستگی شاعر به موسیقی کلاسیک اروپا دانست. ولی شاملو به همان نسبت به موسیقی سنتی ایرانی بیمهر بود.
پنجشنبه ۲۴ بهمن، سالروز درگذشت فروغ فرخزاد است؛ شاعری که ۳۲ سال بیشتر عمر نکرد اما به یکی از مهمترین شاعران معاصر ایران تبدیل شد. فروغ با انتشار پنج مجموعه شعر درهای تازهای به روی شعر امروز گشود.
بیست سال از خاموشی مهدی اخوان ثالث گذشت. نعمت آزرم، دوست نزدیک و همراه ادبی او در مصاحبه با دویچه وله میگوید که اخوان در تدقیق تئوری شعر نیما نقشی قابل اعتنا داشته و شعرش نیز پلی است میان شعر کلاسیک و شعر نیمایی.
نادر نادرپور، در زمان حیات هم هیچ گاه تصور نمیکرد به سن هشتاد سالگی برسد. رنج بی پایان او در آخرین دههی زندگی در شهر لس آنجلس، شاید گمان هشتاد سالگی را برای او غیر ممکن میساخت. وی در هفتادسالگی در غربت درگذشت.
۲۱ مهر ۱۳۸۸، سیامین سالروز درگذشت غلامحسین مصاحب، معرف ریاضیات جدید و پایهگذار دانشنامهنویسی علمی به زبان فارسی است. او از برجستهترین دانشمندان تاریخ معاصر به شمار میرود و علم و فرهنگ در ایران بسیار مدیون اوست.
دوم اردیبهشت ۱۳۹۰ شصت سال از درگذشت ملکالشعرای بهار شاعر و روزنامهنگار نامدار ایرانی میگذرد. زندگی و تاثیر او بر ادبیات معاصر ایران را در دو بخش بررسی کردهایم.
هفتاد سال از مرگ میرزا محمد فرخی یزدی میگذرد. شاعری که در واقع همان مصداق ضربالمثل زبان سرخ سرسبز میدهد بر باد است. شاعر همیشه معترض در سال ۱۲۸۶ خورشیدی در یزد متولد شد، و در مهرماه ۱۳۱۸ در زندان درگذشت.
سید محمدرضا میرزاده عشقی، شاعر وطن دوست انقلابی، در سال ۱۲۷۲ خورشیدی در شهر همدان متولد شد. او هشتاد و پنج سال پیش، در دوازدهم تیرماه سال ۱۳۰۳، بدست دو نفر از مزدوران رژیم استبدادی در منزلش به قتل رسید.
پروین اعتصامی شاعره نامدار ایران در سال ۱۲۸۵ در تبریز متولد شد و ۱۵ فروردین ۱۳۲۰ در تهران درگذشت. پدرش اعتصامالملک از نویسندگان و مبارزان مشروطه بود. بیداری فرهنگی در شعر او به ویژه در مورد زنان بازتابی ویژه دارد.
آلبوم تصویری • توضیحات و تصاویر این مجموعه توسط «دفتر هدایت» در اختیار دویچهوله فارسی قرار گرفته.
شصت سال از خاموشی خودخواستهی صادق هدایت، تأثیرگزارترین نویسندهی قرن ایران با شاهکارش بوف کور میگذرد. در رابطه با زندگی و آثار هدایت دویچهوله گفتگویی داشته است با دکتر ماشاالله آجودانی و دکتر محمدعلی همایون کاتوزیان.
همهنگام با دهمین سالگرد درگذشت هوشنگ گلشیری، یکی از تاثیرگذارترین داستاننویسان و منتقدان معاصر، و در گفتوگو با دو تن از نزدیکان او، تلاش کردهایم تا پاسخی بیابیم برای این پرسش که «راز ماندگاری گلشیری در چیست؟»
سیمین دانشور، متولد هفتم اردیبهشت ماه سال ۱۳۰۰ خورشیدی، از نخستین زنان نویسندهی ایرانی است که از آغاز جوانی تا بامروز همچنان شهرت خود را حفظ کرده است.شهرتی که شاید بتوان بخش عمدهی آن را مدیون کتاب"سو و شون" او دانست.
نویسنده و نمایشنامهنویس غلامحسین ساعدی از اواخر دهه سی و به تدریج جایگاه خود را در میان فرهیختگان ایرانی باز کرد. نویسندهای که زبان دیگری برگزیده بود و از سانتیمانتالیسم و رمانتیسم در کارهایش خبری نبود.
اردلان سرفراز، يکى از ترانه سرايان برجسته ايران در طى چند دهه فعاليتش در داخل و خارج با آهنگسازانى صاحبنام همكارى كرده و بسيارى از سرودههاش با صداى محبوبترين خوانندگان ايران چون گوگوش، داريوش و ابى جاودانى شدهاند.
اسفندیار منفردزاده از آهنگسازان برجسته ایرانی است که اثار ماندگار و خاطرهانگیز زیادی تولید کرده است، چه در عرصه موسیقی متن فیلم و چه در عرصه ترانههای پاپ. شروع فعالیت موسیقیایی او برمیگردد به دهه چهل خورشیدی.