GUTENBERG MÜZESİ: MATBAANIN EVRİMİ

Media art

Kullanılmaya başladığı andan günümüze harflerin evrimini ziyaretçilere aktaran sergide, Gutenberg’in icadı olan mekanik harf baskısı sisteminden günümüzün medya dünyasında kullanılan tekniklere nasıl bir değişim gerçekleştiğini gözlemlemek mümkün.

GUTENBERG MÜZESİ: MATBAANIN EVRİMİ

Hands-On etkinliği

Sergide ziyaretçiler düşük çözünürlüklü imajlardan oluşan ve QP adı verilen etiketleri kullanarak, iPad üzerinden çeşitli filmleri izleyebiliyor ve böylece geçmişten bugüne medyanın tarihçesi üzerine sanal bir gezinti olanağına kavuşuyor.

GUTENBERG MÜZESİ: MATBAANIN EVRİMİ

Tipografinin tarihçesi -1-

Özel sergide, son 111 yıl boyunca kullanılan harf ve baskı örneklerine de yer verilmiş. Sanattan, ticarete Alman kültürünün her alanında kullanılan yazı tiplerine bu baskılarda rastlamak mümkün.

GUTENBERG MÜZESİ: MATBAANIN EVRİMİ

Tipografinin tarihçesi -2-

Baskı tasarımlarının kişisel tercihler değil, içeriklerle karakter bulduğunun altı çizilen sergide, Almanlara has kimi harf stillerinin, özellikle Nazi döneminde nasıl siyasi araç haline getirildiği de anlatılıyor.

GUTENBERG MÜZESİ: MATBAANIN EVRİMİ

Gutenberg

Matbaanın yaratıcısı Johannes Gutenberg, mucit, akıllı bir iş adamı ve ehil bir zanaatkâr olarak tanımlanıyor. Tüm Avrupa’da medya devrimini başlatan bu icat olmaksızın dünya asla gelişemezdi. İşte bu yüzden, 500üncü doğum günü vesilesiyle Mainz kentinde bu büyük isme adanan bir müze oluşturuldu.

GUTENBERG MÜZESİ: MATBAANIN EVRİMİ

Demir baskı matbaası

19. yüzyılda sanayileşme ve endüstriyel gelişimin hızlanması, baskı makinelerine de yansımıştı. Mainz Gutenberg Müzesi’nde sergilenen Columbia adlı bu matbaa makinesi, az çabayla çok sayıda kopya basmaya olanak tanıyan bir modeldi ve 1824 yılına dek kullanıldı.

GUTENBERG MÜZESİ: MATBAANIN EVRİMİ

Metal harf klişeleri

Metal dökümlerle oluşturulan harfler, Gutenberg’in icadının kalbi niteliğindeydi. Matbaada ihtiyaç duyulan harfler, iki parçalı içi boş metal kalıba madenin dökülmesiyle oluşturuluyordu.

GUTENBERG MÜZESİ: MATBAANIN EVRİMİ

Gutenberg Atölyesi

Müzenin ana mekanlarından biri de, dizgi, dökme kurşun harf klişeleri ve baskı makinelerinin bulunduğu Gutenberg Atölyesi. Gutenberg tarafından yaratılan matbaanın 1925 yılında üretilen kopyası, müzenin en çok ziyaretçi çeken unsurlarından biri.

GUTENBERG MÜZESİ: MATBAANIN EVRİMİ

Asya’da metal harfler

Bakır, kurşun ya da pirinçten imal edilen ilk harf dökümleri, Kore’de yapıldı. Gutenberg'in matbaayı icat ettiği 15'inci yüzyılın ortalarında, Korece harflerden oluşan bu dizgi 24 karakterle sınırlıydı ancak yine de matbaanın Asya'da hızla yayılmasında önemli bir rol oynadı.

GUTENBERG MÜZESİ: MATBAANIN EVRİMİ

Asya’dan örnekler

14. yüzyıl gibi erken bir dönemde, resim ve yazı baskıları ilk olarak Asya’da kullanıldı. Gutenberg Müzesi’nde yer alan bu özel koleksiyonda, 1797 yılında basılmış bir metinde Çinli filozof Konfüçyus’un “Beş temel insan ilişkisi üzerine resimli açıklamaları” yer alıyor.

GUTENBERG MÜZESİ: MATBAANIN EVRİMİ

İslam kültüründen örnekler

Müzede İslam kültüründen örneklere de yer veriliyor. 9'uncu yüzyıldan 20'nci yüzyıla uzanan süreçte çeşitli el yazmaları ve baskı örnekleri müzede sergileniyor. Kur’an-ı Kerim’den ayetlerin yer aldığı bu değerli parşömenin 9'uncu yüzyıla uzanan bir tarihçesi var.

Hazırlayan: Burak Acer | Editör: Ercan Coşkun

GÜZELLİĞİN PEŞİNDE

Tipik Çinli

İstisnalar kaideyi bozmaz. Model Lu Yan, badem gözleri, porselen cildi ve hokka burnuyla bir Batılı'nın Çinli güzellik anlayışı klişelerinin tamamına uyuyor. Kısacası zarif bir güzellik...

GÜZELLİĞİN PEŞİNDE

Tipik Brezilyalı

Aslında tam olarak değil. Farklı kökenlerden çok fazla insanın bulunduğu Brezilya'da 'tipik' diye bir kavram kullanmak zor. Alman kökenli ünlü model Gisele Bündchen, 10 yıl gibi bir sürede büyük başarılar elde etti. Bündchen, 2010’da 30 yaşındayken dünyanın en fazla kazanan modeli olmuştu.

GÜZELLİĞİN PEŞİNDE

Tipik Afrikalı

Venatia Otto, 2006’da “Face of Africa” (Afrika’nın Yüzü) seçildi. Zarif, uzun boylu ve kusursuz bir cilde sahip. Otto’nun bu güzellik özellikleri, ten rengi ve köklerinden bağımsız olarak evrensel geçerliliğe sahip.

GÜZELLİĞİN PEŞİNDE

Tipik İranlı

Baş örtüsü de bir moda aksesuarı. Farnaz Fahedi, ülkesinde tanınmış bir model. İran’daki ‘ahlâk polisi’nin sıkı kuralları podyum üzerinde de geçerli. Podyumda canlı bir moda şovunu sadece kadınlar izleyebiliyor.

GÜZELLİĞİN PEŞİNDE

Tipik Rus

Çıkık elmacık kemikleri, zarif ve uzun boyuyla, Rus kökenli İsviçreli Xenia Tchoumicheva, orta ve doğu Avrupa’nın en başarılı modeli. Pek çok modelin kariyeri henüz 14-15 yaşında başlıyor. 20’li yaşlarının ortalarına geldiklerinde de genelde zengin bir eşe sahip oluyorlar. Tchoumicheva, Formula 1 yarışçısı Fernando Alonso ile birlikte.

GÜZELLİĞİN PEŞİNDE

Süper modellerin devri

O devir artık geride kaldı. Bugün neredeyse kimse modellerin adını bilmiyor. Oysa 1990’larda öyle değildi. Uzun boylu, sarışın ve kusursuz güzel Claudia Schiffer, herkesin tanıdığı bir modeldi. “La Schiffer” dünyanın en güzel kadınlarından biriydi. Ancak o zamanlar bu kadar zayıf değildi.

GÜZELLİĞİN PEŞİNDE

Hiç sıska olmadı

Cindy Crawford, dişilliğiyle daima puan topladı. Yuvarlak vücut hatları ve dudağının üzerindeki beni onu bütün dünyadaki kadınlardan ayırıyordu. Crawford, 1990’lı yılların ortalarında dünyanın en çok kazanan mankeniydi.

GÜZELLİĞİN PEŞİNDE

Kendine has güzellik

O da gerçekten çok müstesna isimlerden biriydi. Bir model için kısa sayılabilecek 1.70’lik boyu, gece hayatı ve uyuşturucu skandallarıyla meslektaşlarına göre çok sıradışıydı. Ancak İngiliz model hala talep görüyor.

GÜZELLİĞİN PEŞİNDE

Büyük beden

İngiliz model Kelly Brook’un elbise bedeni, meslektaşları ve ülkesindeki hemcinslerine kesinlikle uymuyor. O daha ziyade 40 beden ve üzerine hitap ediyor. Büyük beden mankenler, daha çok refahın artmasıyla beden ölçüsü de büyüyen ülkelerdeki pazarlara hizmet ediyor.

GÜZELLİĞİN PEŞİNDE

İdeali bu değil

Pehriz, Amerikalı Indie-rock grubu Gossip’in solisti Beth Ditto’nun umurunda değil. Bu yüzden de adı Jean-Paul Gaultier’nin “en şişman arkadaşı”na çıktı. Eskiden kilolu olmak zenginlik ve güzelliğin göstergesiyken günümüzde fazla kilolu olanlar acımasızca oburluk önyargısına maruz kalıyor.

GÜZELLİĞİN PEŞİNDE

Yaşlı güzellik

Aslında 66, emekli olma yaşı. Ancak Hamburglu oyuncu ve dans eğitmeni Evelyn Hall için böyle birşey söz konusu bile değil. Onun modellik kariyeri 60’ında başladı.
© Deutsche Welle Türkçe

Hazırlayan: Birgit Görtz / Ufuk Çakır | Editör: Başak Özay