1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

ዜና | 26.08.2014 | 17:17

ራማላህ፣ ጋዛ እና እስራኤል የተኩስ አቁሙ መድረሳቸው

በግብፅ ሸምጋይነት በመዲናይቱ ካይሮ ድርድር ያካሂዱት ፍልሥጤማውያን እና እስራኤል ዘላቂ የተኩስ አቁም ስምምነት መድረሳቸውን እና ስምምነቱ ተግባራዊ የሚሆንበትንም ጊዜ አደራዳሪዋ ካይሮ በቅርቡ ይፋ ታደርጋለች ተብሎ እየተጠበቀ መሆኑን የፍልሥጤማውያን ቃል አቀባይ ሳሚ አቡ ዙህሪ አስታወቁ። የፍልሥጤማውያን ፕሬዚደንት ማህሙድ አባስ ካለፉት ሰባት ሳምንታት ወዲህ የቀጠለውን ውጊያ ያበቃል ስለተባለው ስምምነት ከአሁን ጀምሮ መግለጫ ይሰጣሉ ተብሎ እየተጠበቀ ነው።  በስምምነቱ መሠረት፣ በጋዛ ላይ የተጣለው ዕገዳ እንደሚነሳ እና በእስራኤል እና በጋዛ መካከል ድንበሩ እንደሚከፈት  የፈረንሳይ ዜና ወኪል አንድ ከፍተኛ ፍልሥጤማዊ ባለሥልጣንን ጠቅሶ ዘግቦዋል። እስራኤል ግን  ዘላቂ የተኩስ አቁም ስምምነት  ስለመደረሱ እስካሁን አስተያየት ከመስጠት ተቆጥባለች። 

አዲስ አበባ፣ አዲስ የተኩስ አቁም ስምምነት ለደቡብ ሱዳን

የደቡብ ሱዳን ተቀናቃኝ ወገኖች ትናንት በአዲስ አበባ በምሥራቅ አፍሪቃ የልማት በይነ መንግሥታት ባለሥልጣን፣ ኢጋድ ሸምጋይነት በተካሄደው ጉባዔ ላይ አዲስ የተኩስ አቁም ስምምነት ተፈራረሙ። በአዲሱ የተኩስ አቁም ደንብ መሠረት፣ 10 ኪሎሜትር ከውጊያ እና ከኃይል ተግባር ነፃ የሆነ ቀጠና ይቋቋማል። ይሁንና፣ ፕሬዚደንት ሳልቫ ኪር እና ተቀናቃኛቸው ሪየክ ማቸር የሥልጣን መጋራትን ጉዳይ በተመለከተ ስምምነት ላይ መድረስ ሳይችሉ ቀርተዋል።  ያማፅያኑ መሪ ሪየክ ማቸር ከተኩስ አቁሙ ስምምነት ጎን  የአንድነት መንግሥት ለመመሥረት እንዲያስችል የተዘጋጀውን ሁለተኛውን ስምምነት አዲስ ሕገ መንግሥት ይረቀቃል የሚለውን ሀሳብ አላካተተም በሚል ለመፈረም ፈቃደኛ ሳይሆኑ ቀርተዋል።  ይህን ተከተሎ፣ ኢጋድ የስምንት ወሩ ውዝግብ እንዳያበቃ እክል በሚደቅኑት ላይ ማዕቀብ ፣ የዝውውር ዕገዳ ጭምር እንደሚጥል አስጠንቅቋል። ተቀናቃኞቹ ወገኖች የሰላሙን ድርድር እንዲያጠናቅቁ ኢጋድ የ45 ቀናት የጊዜ ገደብ ሰጥቶዋል። ይህ በዚህ እንዳለ፣ የተመድ በደቡብ ሱዳን የሚታየው አሳሳቢው የምግብ እጥረት ችግር ወደ ረሀብ አደጋ የሚቀየርበት ስጋት መኖሩን አሳስቦዋል።  

ብራስልስ፣ የሊቢያ ውጊያ እና የምዕራቡ ውግዘት

አውሮጳውያት ሀገራት እና ዩኤስ አሜሪካ በሊቢያ እየተጠናከረ የሄደውን ውጊያ አወገዙ። የቀድሞው የሊቢያ መሪ ሞአመር ኤል ጋዳፊ እአአ በ2011 ዓም ከተወገዱ ወዲህ በተቀናቃኞቹ ሚሊሺያ ቡድኖች መካከል የቀጠለው ውጊያ ተባብሶዋል።  ጀርመን፣ ፈረንሳይ፣ ኢጣልያ፣ ብሪታንያ እና ዩኤስ አሜሪካ በጋራ ባወጡት መግለጫቸው፣ ተፋላሚዎቹ ሚሊሺያ ቡድኖች ባስቸኳይ የተኩስ አቁም እንዲደርሱ ጥሪ አቅርበዋል። በውጊያው የታየው የውጭ ጣልቃ ገብነትም በሀገሪቱ የሚታየውን ክፍፍል ይበልጡን እንደሚያሰፋው እና ሀገሪቱ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ለመትከል የምታደርገውን ሙከራ እንደሚያጓትተው አስጠንቅቀዋል። የፈረንሳይ ዜና ወኪል የዩኤስ አሜሪካ ባለሥልጣናትን ጠቅሶ እንዳስታወቀው፣ ከግብፅ የተነሱ የተባበሩት ዐረብ ኤሚሮች ተዋጊ አይሮፕላኖች ባለፉት ሰባት ቀናት በመዲናይቱ ትሪፖሊ የሚገኙትን የፅንፈኞቹን ሠፈሮች  ሁለት ጊዜ አጥቅተዋል።  ይህ በዚህ እንዳለ፣  የሊቢያ ምክር ቤት ትናንት ባካሄደው ስብሰባ ባለፈው ሰኔ የተመረጠውን የሽግግር መንግሥት በትኖዋል።

ሚንስክ፣ የሩስያ እና የዩክሬይን መሪዎች ውይይት

የሩስያ እና የዩክሬይን ፕሬዚደንቶች ቭላዲሚር ፑቲን እና ፔትሮ ፖሮሼንኮ  ዛሬ በቤላሩስ መዲና ሚንስክ ተገናኙ። ሁለቱ መሪዎች ካለፈው ሰኔ ወዲህ ፊት ለፊት ተገናኝተው ሲወያዩ የዛሬው የመጀመሪያቸው ነው። በዚሁ የሚንስክ ውይይት ላይ የቤላሩስ ፕሬዚደንት አሌግዛንደር ሉካሼንኮ፣  የካዛኽስታን ፕሬዚደንት ኑርሱልጣን ናዛርባዬቭ፣ እንዲሁም የአውሮጳ ኅብረት የውጭ ጉዳይ ተጠሪ ካትሪን አሽተን እና ሌሎች ሁለት የኅብረቱ ባለሥልጣናትም ተሳታፊዎች ሆነዋል። የዩክሬይን እና የሩስያ መሪዎች በምሥራቅ ዩክሬይን በመንግሥት ጦር እና በመፍቀሬ ሩስያ ሚሊሺያዎች መካከል ካለፈው ሚያዝያ ወዲህ ለቀጠለው ውጊያ በድርድር ፖለቲካዊ መፍትሔ እንዲደርሱ የቤላሩስ ፕሬዚደንት ውይይቱን በከፈቱበት ጊዜ አሳስበዋል። ሩስያ ዓማፅያኑን ትረዳለች በሚል  በተደጋጋሚ ወቀሳ የምትሰነዝረው ዩክሬይን 10 የሩስያ ወታደሮችን በምሥራቃዊ የሀገሯ ከፊል መያዟን ውይይቱ ሊጀመር ጥቂት ሲቀረው አስታውቃለች። ሩስያ ወቀሳውን በተደጋጋሚ ሀሰት ስትል አስተባብላለች።

ይህ በዚህ እንዳለ፣ ፕሬዚደንት ፖሮሼንኮ ሰላም ለማውረድ በጀመሩት ጥረታቸው መደዳ ትናንት የሀገራቸውን ምክር ቤት በመበተን እአአ የፊታችን ጥቅምት 26፣ 2014 ዓም አዲስ ምርጫ እንዲካሄድ መወሰናቸውን አስታውቀዋል።

«እኔ እንደሚታየኝ ዶንባስ (ምሥራቅ ዩክሬን)  እና ፓርላማ ዉስጥ የሚገኙ የዴሞክራሲያዊዉን ኃይላት የተሀድሶ ድል ብጥብቅ የተገናኙ ናቸዉ።አስቸኳይ ምርጫዉም የሰላም ዕቅዴ አካል ነዉ። ቁልፍ ነጥቡ ከዶንባስክ ጋር የሚደረግ ድርድር ነዉ።»

ካኖ፣ ሽሽት ከቦኮ ሀራም ጥቃት

እሥላማዊው አሸባሪ ቡድን ቦኮ ሀራም በሰሜን ምሥራቅ ናይጀሪያ ድንበር ላይ የምትገኘዋን የጋምቦሩ ንጋላ ከተማን ትናንት ባጠቃበት ጊዜ በርካቶች ወደ ጎረቤት ካሜሩን መሸሻቸው ተገለጸ። ከሸሹት መካከል 500 የመንግሥቱ ጦር ወታደሮች እንደሚገኙባቸው የካሜሩን መከላከያ ሚንስቴር አስታውቋል። የናይጀሪያ ጦር ግን ካሜሩን ምድር የሚገኙት ወታደሮቹ እንዳልሸሹ  በማመልከት፣ ሥልታዊ ማፈግፈግብቻ ማድረጋቸውን ነው ያስታወቀው። 

አዲስ አበባ፣ ተኩስ በጅቡቲ አየር ማረፊያ

የጅቡቲ ፕሬዚደንት እዝማኤል ኦማር ጉሌህ የሬፓብሊካዊው ዘብ አባል የሆነው አንድ ወታደር ትናንት በመዲናይቱ በሚገኘው አየር ማረፊያ ተኩስ ከፍቶ ሁለት ሰዎች ማቁሰሉን የጅቡቲ መገናኛ ሚንስቴር  ከፍተኛ ባለሥልጣን የሆኑት ኢብራሂም ሚይር አስታወቁ።  ሚይር እንዳስረዱት፣ ወታደሩ ተኩስ በከፈተበት ጊዜ ፕሬዚደንቱ በአየር ማረፊያው አልነበሩም፣ በደቡብ ሱዳን ውዝግብ ላይ  ምክክር ባካሄደው የምሥራቅ አፍሪቃ የልማት በይነ መንግሥታት ባለሥልጣን፣ ኢጋድ ስብሰባ ላይ ለመካፈል ወደ አዲስ አበባ ተጉዘው ነበር።  ቃል አቀባዩ እንዳመለከቱት፣ በተኩሱ ከቆሰሉት መካከል አንዱ የፕሬዚደንቱ ሀኪም ኮሎኔል ኢድሪስ አብዲ ጋላብ ናቸው። አሁን በቁጥጥር ስር የዋለው ወታደርሩ ተኩስ የከፈተበት ምክንያት እየተጣራ መሆኑን ሚይር አክለው አስታውቀዋል።

በርሊን፣ የበርሊን ከንቲባ ሥልጣን የመልቀቅ ዕቅድ

እአአ ከ2001 ዓም ወዲህ የጀርመን መዲና በርሊንን በከንቲባነት የሚያስተዳድሩት ሶሻል ዴሞክራቱ ክላውስ ቮቨራይት በተያዘው አውሮጳዊ ዓመት 2014  መጨረሻ ሥልጣናቸውን በገዛ ፈቃዳቸው እንደሚለቁ አስታወቁ። ይህን ውሳኔ መውሰዱ ቀላል እንዳልነበረ  ቮቨራይት ገልጸዋል። የመገናኛ ብዙኃን ዘገባዎች እንዳሳዩት፣ ቮቨራይት ካለፉት ጥቂት ዓመታት ወዲህ በሕዝብ ዘንድ ተወዳጅነታቸው በጉልህ ቀንሶዋል። በተለይ በበርሊን ብራንድንቡርግ የተጀመረው  የአዲሱ ግዙፍ አየር ማረፊያ ግንባታ በታቀደለት ጊዜ አለመጠናቀቁ ብዙ ወቀሳ አፈራርቆባቸዋል። ቮቨራይት ትልቁ ፕሮዤ ባደረጉት በዚሁ የአየር ማረፊያ ግንባታ ሰበብ የተፈጠረውን ቅሌት በፖለቲካ ዘመናቸው የደረሰባቸው ትልቅ  ውድቀት አድርገው መመልከታቸውን አመልክተዋል። ጋዜጦች ባወጡዋቸው ዘገባዎች መሠረት፣ የበርሊን ሶሻል ዴሞክራቶች ፓርቲ ሊቀ መንበር ያን ሽቶስ ቮቨራይትን  ይተካሉ።

AA/HM