„Ренесанса“ на старите прехранбени продукти

Разновидност наместо монокултура

ФАО препорачува поголемо различие во насадите и консумирањето на прехранбени производи. Во целиот свет 870 милиони луѓе се недоволно исхранети, а повеќе од една милијарда луѓе имаат прекумерна тежина. Доколку различни сорти растенија би биле подобро користени, би можеле да придонесат за глобална сигурност во исхраната и поздрава исхрана.

„Ренесанса“ на старите прехранбени продукти

Кога недостасуваат витамини

Да се биде сит не значи и нахранет. На основните прехранбени производи им недостасуваат на пример витамин А, цинк и железо. Поради ова многу деца заостануваат во својот развој. Со вркрстувања - и без генетска манипулација - би можело на пример да се покачи уделот на витамините во оризот, пченката и пченицата. Меѓутоа, има прехранбени производи, кои природно се богати со хранливи материи.

„Ренесанса“ на старите прехранбени продукти

Киноа

ОН 2013 ја прогласија за година на растението Киноа. На ова растение му е потребно малку вода, богато е со белковини, магнезиум и железо и може речиси насекаде да се насади. Киноа, во регионот на своето потекло, Јужна Америка, долго се сметаше за основен прехранбен производ на сиромашните. По извозниот бум во меѓувреме чини трипати повеќе од оризот и така за најсиромашните е прескапо.

„Ренесанса“ на старите прехранбени продукти

Амарант

Листовите на ова растение може да се користат како салата или зеленчук. Поради високото количество на протеини, амарантот честопати се користи како бебешка храна. Амарантот е сродна билка со киноата и исто така доаѓа од Јужна Америка, а денес се сади и во Азија, Европа и САД.

„Ренесанса“ на старите прехранбени продукти

Просо

Просото е житарка богата со минерали, меѓу нив многу железо и силициум. Просото може речиси насекаде да се засади и е резистентно во однос на промената на климата. Дури и при суша или лошо земјиште, жетвата не е целосно уништена. Затоа просото во големи делови на Африка и Азија претставува основен прехранбен производ.

„Ренесанса“ на старите прехранбени продукти

Касава

...е уште наречена и маниока или јука. ФАО проценува дека 500 милиони ситни земјоделци во Африка, Азија и Латинска Америка садат маниока. Коренот може да се вари како зеленчук или да се преработи во брашно. Бидејќи листовите содржат многу протеини и витамини, научниците работат на вкрстувања заради добивање сорта со повеќе витамин А во коренот.

„Ренесанса“ на старите прехранбени продукти

Леблебија

Таа потекнува од мала Азија. Денес Индија и Пакистан се главните продуценти. Во Мексико и во Индија, но и во медитеранската кујна, леблебијата игра голема улога. На ова растение му е потребно малку вода. Леблебијата, како и другите мешункасти растенија, содржи големо количество на протеини и исто така ги има важните амино киселини и минерали.

„Ренесанса“ на старите прехранбени продукти

Леќа

Леќата од секогаш бил важен вегетаријански извор на протеини и се сади насекаде во светот. Таа содржи големо количество железо и претставува важен производ за сите кои имаат потреба од железо - на пример вегетаријанците или бремените жени. Леќата расте и на не многу квалитетна земја, и при неповолни климатски услови, но тогаш жетвата е послаба.

„Ренесанса“ на старите прехранбени продукти

Слатки компири

Тие се нарекуваат компири, но се растенија - ползавици. Нивните кртоли содржат особено висок процент на витамин А и бетакаротин - 100 грама речиси ја покриваат дневната потреба на еден човек. Кина е најголемиот продуцент во светот. Во Европа садењето на ова растение се' уште е во фаза на тестирање. Слатките компири се вбројуваат меѓу растенијата кои ФАО ги препорачува за балансирана исхрана.

„Ренесанса“ на старите прехранбени продукти

Топинамбур

Ова растение се нарекува и ерусалимска артишока. Тобинабурот припаѓа кон семејството на сончогледи и може да расте во различни услови. Кртолата (подземно стебло) им се препорачува и на дијабетичарите, бидејќи содржи и инсулин. Кртолите во земја можат да преживеат и температури под нулата.

„Ренесанса“ на старите прехранбени продукти

ФАО препорачува...

...да се купуваат сезонски производи од локалните ситни земјоделци и да се поттикне регионалната разноликост и да се заштеди транспортот. Но, пред се' храната треба да се изеде! ФАО проценува дека во светски рамки се губат 30-40 проценти од храната. Дел поради недостиг на транспортни можности, а друг дел поради несоодветно чување или купување на преголеми количини.

Автор: Хеле Јепесен/ Александра Трајковска | Редактор: Жана Ацеска