1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

YAŞAM

Özgür ansiklopedi çılgınlığı büyüyor

İnternette başlıca bilgi kaynağınız nedir? Milyonlarca kişinin vereceği yanıt elbette Vikipedi. Dünyanın en özgür ansiklopedisi Vikipedi, daha da büyümeyi hedefliyor. Vikipedi yazarları İsrail’in Hayfa kentinde buluştu.

Klostrofobi nedir? Gambiya nerededir? Özgür Ansiklopedi Vikipedi merak edilen hemen her soruya yanıt getiriyor. On yıldan uzun bir geçmişe sahip internet ansiklopedisi, tüm dünyadan kullanıcıların tercih ettiği başlıca online başvuru kaynaklarından biri.

Vikipedi bir fenomen, büyük bir hareket halini aldı. İsrail’in Hayfa kentinde düzenlenen "Vikimani", yani "Viki çılgınlığı" adını taşıyan konferansın katılımcıları projeleriyle gurur duyuyor. Övünmekte haksız da sayılmazlar. Çünkü internet ansiklopedisi Vikipedi’ye 270 dilde erişmek mümkün. Vikipedi'nin Almanca versiyonunda hâlihazırda kullanıcılar tarafından oluşturulmuş yaklaşık 1 milyon 300 bin madde bulunuyor.

Vikimani Konferansı'nın organizatörlerinden İsrailli Deror Len aynı zamanda Vikipedi’ye binlerce maddelik katkı yapmış bir Vikipedi yazarı.

Vikipedi geçtiğimiz yıl 10'uncu yaşını kutladı

Len, "Bu maddeleri yazmak hem çok eğlenceli, hem de ilgilendiğin şeyler hakkında yazdığın için adeta bağımlılık yapıyor. Ben İbranice Eskimoların nasıl yemek yaptığı veya Fransızların neler yemeyi sevdiği üzerine Vikipedi maddeleri yazdım. Ama sadece bunlar değil. Gelmiş geçmiş Papalar veya oyuncular hakkında da yazdım. Şu anda toplamda İbranice yaklaşık 120 bin madde var ve bunların birçoğu benim yazdıklarımdan oluşuyor" açıklamasını yapıyor.

"Gelişimi devam edecek"

Vikipedi'nin geleceğinin masaya yatırılacağı konferansa 600'den fazla katılımcı başvurdu. Hayfa'da adeta bir okul gezisi heyecanı hâkim. Konferansın en çok ilgi gören ismiyse Vikipedi'nin kurucularından Jimmy Wales. Wales, Vikipedi'nin bilgi birikiminin kuruluşunun onuncu yılın ardından da büyümeye devam ettiğini, bir yandan ansiklopediye yeni maddeler eklenirken, diğer yandan daha önce girilmiş maddelerin de güncellenmesi gerektiğini kaydediyor.

Güncelliğini yitirmiş bir ansiklopedinin bilgilenme konusunda hiçbir anlam ifade etmediğine dikkat çeken Wales, Vikipedi'nin gelişiminin süreceğini, ayrıca Doğu Afrika dillerinden Svahili gibi yeni dillerin de ansiklopediye ekleneceğini belirtiyor:

Vikipedi yazarları İsrail'in Hayfa kentinde buluştu

"Bu Svahili dilindeki ilk ansiklopedi olacak. İnsanların hayatında büyük etkisi olacak. Çünkü ilk kez diğer insanların bilgi birikimine erişim imkânına kavuşacaklar. Bu da yeni fırsatların doğması anlamına geliyor. Bu bence çok heyecan verici bir olay…"

Konferansın önemli gündem maddelerinden biri, Vikipedi yazarlarının sadece yaklaşık yüzde 15'ini kadınların oluşturması. Özgür Ansiklopedi, gelecekte bu oranı yükseltmeyi hedefliyor.

Eleştirilere de maruz kalıyor

Öte yandan birçok kişinin Vikipedi'de yazanlara körü körüne inanması nedeniyle Vikipedi zaman zaman yoğun eleştirilere de maruz kalıyor. Vikimedya Almanya’nın Yönetim Kurulu Başkanı Pavel Richter gönüllü yazarların, diğer yazarların yazdıkları tüm maddeleri kontrol ettiğini ama yine de Vikipedi'yi kullanırken bilinçli olmak gerektiğini vurguluyor.

Vikipedi'nin kurucusu Jimmy Wales

Richter, "Vikipedi bilgiye ulaşmak için sadece bir sıçrama tahtası. Bir konuda bilgi edinmek istediğimizde Vikipedi'nin ilk başvuru kaynağımız olması gerekli. Ancak asla son kaynak olarak kullanılmamalı. Bunu teşvik etmek amacıyla girilen bilgiler için kaynak ve bibliyografya talep ediyoruz" şeklinde konuşuyor.

Yani Vikipedi'nin hedefi sadece büyümek değil, aynı zamanda daha kaliteli bir bilgi kaynağı sunmak. Ancak bunu yaparken, ticari olmayan ve gönüllülük esasına dayanan Vikipedi projesinin bu özelliklerini koruması amaçlanıyor.

Peki, tüm dünyanı kasıp kavuran "viki" adı nereden geliyor? “Wiki” Hawaii dilinde "çabuk" anlamına geliyor. Bu özgür ansiklopedinin ismi için oldukça uygun bir seçim. Zira Vikipedi'nin güncel kalabilmesi için son sürat değişen dünyaya ayak uydurması gerekiyor.

Vikipedi yazarlarını buluşturan konferans pazar gününe kadar devam edecek.

© Deutsche Welle Türkçe

Christian Wagner / Çeviri: Banu Ertek

Editör: Başak Özay